Đăng ký nhãn hiệu: quy trình bảo hộ thương hiệu tại Việt Nam

Tại Việt Nam, quyền đối với nhãn hiệu được xác lập trên cơ sở đăng ký (khác với quyền tác giả, tự động phát sinh khi tạo ra tác phẩm). Nghĩa là nếu bạn không đăng ký, người khác hoàn toàn có thể đăng ký trước một nhãn hiệu trùng hoặc tương tự với tên thương hiệu bạn đang dùng — và khi đó, chính bạn mới là bên vi phạm, dù là người dùng tên đó trước.

Đăng ký nhãn hiệu càng sớm càng tốt, đặc biệt ngay sau khi thành lập doanh nghiệp và trước khi đầu tư mạnh vào marketing, bao bì, biển hiệu — tránh rủi ro phải đổi thương hiệu giữa chừng vì bị đối thủ đăng ký trước.

Có thể đăng ký bảo hộ phần chữ (tên thương hiệu), phần hình (logo), hoặc kết hợp cả hai. Đăng ký cả chữ và logo cùng lúc thường mang lại phạm vi bảo hộ rộng nhất, nhưng cũng có thể đăng ký riêng lẻ tuỳ chiến lược và ngân sách.

Bước 1 — Tra cứu khả năng bảo hộ: kiểm tra xem nhãn hiệu dự định đăng ký có trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã đăng ký/đã nộp đơn trước đó hay không, trong cùng nhóm sản phẩm/dịch vụ.

Bước 2 — Phân nhóm theo Bảng phân loại Nice: xác định nhãn hiệu dùng cho sản phẩm/dịch vụ gì, phân vào đúng nhóm trong 45 nhóm theo Thoả ước Nice quốc tế — phí nhà nước tính theo số nhóm đăng ký.

Bước 3 — Nộp đơn đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ, kèm mẫu nhãn hiệu, danh mục sản phẩm/dịch vụ và thông tin chủ đơn.

Bước 4 — Thẩm định hình thức (khoảng 1 tháng): kiểm tra đơn có đủ điều kiện về mặt hình thức để được chấp nhận hợp lệ.

Bước 5 — Công bố đơn (khoảng 2 tháng kể từ ngày chấp nhận hợp lệ): đơn được công bố trên Công báo sở hữu công nghiệp để bên thứ ba có quyền phản đối nếu có căn cứ.

Bước 6 — Thẩm định nội dung: Cục Sở hữu trí tuệ đánh giá khả năng bảo hộ thực chất của nhãn hiệu. Thời hạn luật định là 9 tháng kể từ ngày công bố, nhưng thời gian thực tế thường kéo dài 18–24 tháng do khối lượng đơn lớn.

Bước 7 — Cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu nếu đơn đáp ứng đủ điều kiện bảo hộ. Văn bằng có hiệu lực 10 năm kể từ ngày nộp đơn và có thể gia hạn nhiều lần liên tiếp, mỗi lần 10 năm.

Phí nhà nước cho một đơn đăng ký nhãn hiệu (1 nhóm sản phẩm/dịch vụ, tối đa 6 sản phẩm/dịch vụ trong nhóm) hiện ở mức khoảng 1 đến 1,5 triệu đồng, bao gồm các khoản: lệ phí nộp đơn, phí công bố đơn, phí tra cứu và phí thẩm định nội dung. Đăng ký thêm nhóm hoặc thêm sản phẩm/dịch vụ trong nhóm sẽ phát sinh thêm phí tương ứng.